Καινοτόμες δράσεις

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ)

Πεδίο: Εκπαιδευτικές δραστηριότητες
Τομέας: Εκπαιδευτικές δραστηριότητες
Δείκτης: Ανάπτυξη και εφαρμογή εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και παρεμβάσεων.
Τίτλος : Από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό χτίζοντας γέφυρες συνεργασίας.

Α. Αναγκαιότητα της υλοποίησης του σχεδίου δράσης.
1. Λόγοι που επιβάλλουν την υλοποίηση της δράσης.
Το νηπιαγωγείο είναι μονοθέσιο, δεν πραγματοποίησε τη φάση της συστηματικής διερεύνησης δεικτών.
Η μετάβαση των νηπίων από το νηπιαγωγείο στην Α΄ τάξη του Δημοτικού είναι μια αλλαγή στη ζωή τους. Αποτελεί την πιο κρίσιμη περίοδο μετάβασης από την μια βαθμίδα στην άλλη.
Η εκπαιδευτική έρευνα έχει δείξει ότι μια σειρά από παράγοντες επηρεάζουν τα συναισθήματα και τις ιδέες των νηπίων που γίνονται μέσα σ’ ένα καλοκαίρι μαθητές του δημοτικού .
Η μετάβαση πολλές φορές αποτελεί ρήγμα στη συνέχεια της διαδικασίας αγωγής και μάθησης με αρνητικές συνέπειες:
Στη συμπεριφορά
Στις σχολικές επιδώσεις και
Στην διαμόρφωση της προσωπικότητας
Η νέα κατάσταση της σχολικής «οικολογίας» διαμορφώνεται από αλλαγές
Προσώπων
Χώρου
Κανόνων
Σχολικού χρόνου (ωρολόγιο πρόγραμμα)
Στο τρόπο και τον ρυθμό της εργασίας
Ρόλων (παιδιών και γονέων)
Ο βαθμός ανταπόκρισης των μαθητών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό
Από την οικογενειακή «οικολογία»
Από το δίκτυο επικοινωνίας και προετοιμασίας που θα αναπτυχθεί προληπτικά μεταξύ σχολείου και οικογένειας
Από την προετοιμασία που έχει κάνει το σχολείο για να υποδεχθεί τους αρχάριους μαθητές και να τους στηρίξει στην διαχείριση των νέων ρόλων και απαιτήσεων
Επειδή όπως προκύπτει από τη διεθνή βιβλιογραφία ο ρόλος του νηπιαγωγείου στη διαδικασία μετάβασης των νηπίων είναι εξαιρετικά σημαντικός και παίζει καθοριστικό ρόλο, γι αυτό το λόγο η επιλογή και η υλοποίηση του συγκεκριμένου σχεδίου δράσης κρίθηκε ενδιαφέρουσα ώστε να βοηθήσει τα νήπια να ενταχθούν ομαλά στην Α΄ τάξη του Δημοτικού σχολείου.
2. Αλληλεπίδραση με άλλους δείκτες
Το συγκεκριμένο σχέδιο δράσης που συνδέεται με την εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος του Νηπιαγωγείου, θα επηρεάσει θετικά τις σχέσεις μεταξύ σχολείου και γονέων, τις σχέσεις γονέων με κοινωνικούς φορείς, τις σχέσεις μαθητών με εκπαιδευτικούς, τις σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών.
3. Αναφορές σε καλές πρακτικές ή συμπληρωματικές δράσεις του σχολείου.
Το Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο της Ι.Κ.Θ. (Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης) συστεγάζεται στο ίδιο κτίριο με το Δημοτικό σχολείο της Ι.Κ.Θ.. Τα νήπια χρησιμοποιούν την ίδια αυλή και έρχονται στο νηπιαγωγείο μαζί με τα παιδιά του δημοτικού σχολείου με τα σχολικά λεωφορεία.
Επίσης το νηπιαγωγείο και το δημοτικό έχουν κοινές εκδηλώσεις, (επισκέψεις στο εβραϊκό γηροκομείο – μουσείο, συναγωγή, εορτασμό εβραϊκών γιορτών, παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων, κοινές γιορτές λήξης σχολικού έτους, εθνικές γιορτές) ενημερωτικές συγκεντρώσεις γονέων.
Τις καλές αυτές πρακτικές θα τις αξιοποιήσουμε στα πλαίσια του σχεδίου δράσης της μετάβασης.

Β. Σκοπός – Στόχοι του σχεδίου δράσης
Βασικός σκοπός του σχεδίου δράσης είναι η διασφάλιση της ομαλής ένταξης των νηπίων στο δημοτικό σχολείο. Η παροχή συνέχειας μέσα από δραστηριότητες που γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ νηπιαγωγείου και δημοτικού σχολείου.
2. Ειδικοί στόχοι του σχεδίου δράσης
α. Να γνωρίσουν τα νήπια τους χώρους του Δημοτικού σχολείου, τον χώρο της Α΄ τάξης, να παρακολουθήσουν τη διαδικασία μάθησης και να γνωρίσουν το περιεχόμενο των γνωστικών αντικειμένων της τάξης.
β. Να εμπλακούν οι γονείς των νηπίων ενεργά στη διαδικασία μετάβασης των παιδιών τους (ενημερωτικές συναντήσεις, ανταλλαγή απόψεων, συνεργασία με εκπαιδευτικούς και υπηρεσίες) με στόχο να τα υποστηρίξουν σ’ αυτή τη διαδικασία.
γ. Να διερευνηθεί ακόμα περισσότερο η συνεργασία μεταξύ της δασκάλας της Α’ τάξης και της νηπιαγωγού που εμπλέκονται σ’ αυτή τη δράση.

Γ. Κριτήρια επιτυχίας της δράσης.
Βασικά κριτήρια επιτυχίας για το σχέδιο δράσης
α. Η ανάπτυξη από τα νήπια θετικής στάσης και θετικών προσδοκιών για το δημοτικό σχολείο.
β. Η ενεργός εμπλοκή και συμμετοχή των γονέων στο πρόγραμμα της μετάβασης.
γ. Η ανάπτυξη τρόπων επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών των δύο βαθμίδων.
δ. Η δημιουργία δραστηριοτήτων για τα παιδιά του νηπιαγωγείου και δημοτικού σχολείου που θα εξασφαλίζουν την συνέχεια στη μάθηση.

Δ. Μεθοδολογία υλοποίησης του σχεδίου δράσης.
1. Στρατηγικές εφαρμογής του σχεδίου δράσης.
α. Ενημέρωση εκπαιδευτικών και στελεχών της εκπαίδευσης.
Επαφή με τη δασκάλα της Α΄ τάξης και καθορισμός του πλαισίου συνεργασίας. Ενημερωτικές συναντήσεις με το διευθυντή του δημοτικού σχολείου της Ι.Κ.Θ., σχολικών συμβούλων, γονέων και άλλων φορέων σχετικά με το περιεχόμενό και τους στόχους του προγράμματος.
β. Επισκέψεις των νηπίων στο Δημοτικό.
Σε συνεργασία με τη δασκάλα της Α΄ τάξης και του Δ/ντη του δημοτικού σχολείου θα οργανωθούν επισκέψεις των νηπίων στο δημοτικό σχολείο.
Θα ξεναγηθούν τα νήπια στους χώρους του δημοτικού, θα γνωρίσουν τον διευθυντή και τους άλλους δασκάλους.
Θα γνωρίσουν την Α΄ τάξη και τους μαθητές του δημοτικού σχολείου, θα έρθουν σε επαφή με τον τρόπο εργασίας, και θα πάρουν μέρος στην εκπαιδευτική διαδικασία ως μελλοντικοί μαθητές της Α΄ τάξης.
γ. Επισκέψεις μαθητών και δασκάλας Α΄ δημοτικού στο νηπιαγωγείο.
Επίσης οι μαθητές της Α΄ τάξης του δημοτικού θα επισκεφθούν αντίστοιχα το νηπιαγωγείο και θα ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία που θα ακολουθηθεί κατά την επίσκεψη των νηπίων στην Α΄ τάξη με τελικό στόχο τη δημιουργία θετικού εκπαιδευτικού κλίματος και την ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων.
δ. Κοινές εκπαιδευτικές δράσεις και εκδηλώσεις με το δημοτικό.
Σε συνεργασία με τη δασκάλα της Α΄ τάξης και τους γονείς θα οργανωθεί κοινή εκπαιδευτική δράση με θέμα «Παρασκευή παραδοσιακών γλυκών» και ανάπτυξη θεματικής προσέγγισης με θέμα «Παραδοσιακά λαϊκά παραμύθια»
ε. Υποστηρικτικές δράσεις της Νηπιαγωγού προς τη Δασκάλα
α. Πηγή πληροφόρησης θα αποτελέσει το portfolio του κάθε νηπίου για τη δασκάλα της Α΄ τάξης.
β. Θα υπάρχει συνέχεια στη συνεργασία των δύο εκπαιδευτικών (νηπιαγωγού – δασκάλας), εάν χρειαστεί θα πραγματοποιηθεί επίσκεψη στην Α΄ Δημοτικού από την νηπιαγωγό.
στ. Ενημέρωση και επιμόρφωση των γονέων των νηπίων, σε ειδικά θέματα που αφορούν τη μετάβαση.
Θα οργανωθούν ενημερωτικές και επιμορφωτικές συναντήσεις για τους γονείς των νηπίων σε θέματα που αφορούν τη μετάβαση όπως το πρόγραμμα και οι στόχοι του, η επίδραση του οικογενειακού περιβάλλοντος στη διαδικασία της μετάβασης, ο ρόλος της οικογένειας στη μάθηση, οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες της Α΄ Δημοτικού και οι επιδιωκόμενοι στόχοι. Οι ενημερώσεις θα πραγματοποιηθούν από τους εκπαιδευτικούς των δύο βαθμίδων.
ζ. Κοινή επιμόρφωση Νηπιαγωγών και Δασκάλων
Οι εκπαιδευτικοί (νηπιαγωγός – δασκάλα Α΄ δημοτικού) θα συμμετέχουν σε επιμορφωτικές συναντήσεις ώστε να ενημερωθούν για τα αναλυτικά προγράμματα των δύο βαθμίδων, τις διαφορές τους, την διαφορετική διαχείριση του χρόνου και χώρου και των διαφορετικών προσδοκιών, με στόχο την ενημέρωση, την ανταλλαγή απόψεων και την κατάθεση προτάσεων συνεργασίας
2. Οργανωτικές δομές.
Ως μονοθέσιο νηπιαγωγείο την ευθύνη του γενικού συντονισμού θα έχει η νηπιαγωγός και προϊσταμένη του νηπιαγωγείου, συμβουλευτικά θα συμμετέχουν και οι σχολικοί σύμβουλοι.
3. Παρεμβάσεις σε επίπεδο σχολείου ή σχολικής τάξης.
Η υλοποίηση των κοινών δραστηριοτήτων και επισκέψεων θα πραγματοποιηθούν με προσαρμογές και αλλαγές στο πρόγραμμα το ωρολόγιο με κοινή απόφαση των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν.
Οι επιμορφώσεις των γονέων θα γίνονται απογευματινές ώρες, των εκπαιδευτικών μετά το πέρας του ημερήσιου ωραρίου.

Δ. Πόροι – Μέσα του σχεδίου δράσης
1. Ανθρώπινο δυναμικό
1. Για να πραγματοποιηθεί η ομαλή μετάβαση των νηπίων στην Α΄ τάξη είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ νηπιαγωγείου, δημοτικού σχολείου, γονέων και τοπικής κοινότητας. Αναλυτικότερα εμπλέκονται:
Τα νήπια
Οι γονείς
Οι εκπαιδευτικοί (νηπιαγωγός, δάσκαλοι)
Τα στελέχη της εκπαίδευσης (δ/ντες, σχολ. σύμβουλοι)
Ειδικοί επιστήμονες (σχολική ψυχολόγος)
2.Υπάρχει ήδη θετικό κλίμα συνεργασίας μεταξύ νηπιαγωγού, διευθυντή και δασκάλων του δημοτικού σχολείου. Συνεργάζονται και πραγματοποιούν κοινές ενδοσχολικές επιμορφωτικές συναντήσεις, γιορτές και εκδηλώσεις.
Οι Σχολικοί Σύμβουλοι (κ. Δάσιου Αριστέα και κ. Π. Ταμβάκης) συνεργάζονται με το νηπιαγωγείο κι έχουν άριστες σχέσεις με τη νηπιαγωγό.
Η σχολική ψυχολόγος βρίσκεται στις σχολικές μονάδες (νηπιαγωγείο – δημοτικό) τακτικά.
2. Χρόνος
Το σχέδιο δράσης θα αρχίσει να υλοποιείται από το μήνα Οκτώβριο του 2011 (νήπια) σχολ. έτος 2011-12 και θα συνεχιστεί μέχρι το Νοέμβριο 2012 του επόμενου σχολικού έτους 2012-2013 (μαθητές Α΄ τάξης)
3. Υλικοτεχνικός εξοπλισμός.
Θα αξιοποιηθεί ο υπάρχον εξοπλισμός της σχολικής μονάδας. Οι εκδηλώσεις και οι επιμορφωτικές συναντήσεις γονέων θα γίνονται στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, των εκπαιδευτικών στο γραφείο δασκάλων.
Η κοινή εκπαιδευτική δράση παρασκευής παραδοσιακών γλυκών θα γίνει στην κουζίνα του δημοτικού σχολείου.
4. Οικονομικοί πόροι
Οι δαπάνες που θα προκύψουν (εάν χρειαστεί) θα καλυφθούν από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και από τους γονείς των νηπίων.
5. Εργαλεία παρακολούθησης και αξιολόγησης
Ημερολόγια (συναντήσεων, προγραμματισμένων δράσεων).
Μη δομημένη συνέντευξη για τα παιδιά
Ερωτηματολόγια για τους γονείς των νηπίων.
6. Πηγές
Με την ομαλή μετάβαση συνδέθηκε το θέμα της ηλικίας έναρξης της σχολικής φοίτησης (Ν2327/1995), η θέσπιση της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης (Ν3518/2006), το ζήτημα της σχολικής ετοιμότητας και ο θεσμός του ολοήμερου νηπιαγωγείου (Ν2525/1997), σκοπός του οποίου είναι η αναβάθμιση της προσχολικής αγωγής και η ολοκληρωμένη προετοιμασία των νηπίων για το δημοτικό σχολείο.

ΣΤ. Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του σχεδίου δράσης
Διαδικασίες υλοποίησης
Το Σεπτέμβριο του 2011 ενημέρωση των γονέων του νηπιαγωγείου για το σχέδιο δράσης που θα υλοποιηθεί τη σχολική χρονιά.
Τον Οκτώβριο του 2011 θα γίνει ο σχεδιασμός του προγράμματος και η ενημέρωση του διευθυντή του δημοτικού σχολείου, της δασκάλας της Α΄ τάξης, της σχολικής ψυχολόγου και των σχολικών συμβούλων.
Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών των δύο βαθμίδων.
Το Νοέμβριο του 2011 θα γίνουν οι επισκέψεις των νηπίων στο δημοτικό σχολείο και οι επισκέψεις μαθητών και δασκάλας της Α δημοτικού στο νηπιαγωγείο..
Επιμόρφωση των γονέων του Νηπιαγωγείου.
Τον Δεκέμβριο 2011 , Ιανουάριο 2012, Φεβρουάριο 2012 θα πραγματοποιηθούν οι εκπαιδευτικές δράσεις, οι οποίες θα σχεδιαστούν με τη δασκάλα της Α΄ τάξης.
Στην Παρασκευή παραδοσιακών γλυκών τα νήπια και τα παιδιά της Α΄ τάξης με τους εκπαιδευτικούς και εθελοντές γονείς θα παρασκευάσουν παραδοσιακά γλυκά για την εβραϊκή γιορτή.
Στην θεματική προσέγγιση «Παραδοσιακά λαϊκά παραμύθια» θα υλοποιηθούν δράσεις όπως ανάγνωση των παραμυθιών, θεατρικό παιχνίδι, εικαστικά, δραματοποίηση, ανάγνωση από τους μαθητές της Α΄ τάξης, ανάγνωση – διήγηση από γονείς.
Τον Μάιο του 2012 , Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο 2012.
Υποστήριξη του έργου της δασκάλας (ατομικοί φάκελοι των παιδιών).
Τον Ιούλιο 2012, Αύγουστο 2012 υποστήριξη των παιδιών από τις οικογένειές τους εν όψει της μετάβασής τους στη νέα σχολική βαθμίδα το φθινόπωρο.
Από τον Οκτώβριο 2011 έως το Νοέμβριο του 2012 θα γίνεται η παρακολούθηση και η ανατροφοδότηση της δράσης.
Τον Δεκέμβριο του 2012 θα πραγματοποιηθεί η αξιολόγηση του προγράμματος από γονείς και εκπαιδευτικούς.

Ζ. Διαδικασίες παρακολούθησης και αξιολόγηση του σχεδίου δράσης
Ζ1.Παρακολούθηση – Ανατροφοδότηση Ενεργειών
Η παρακολούθηση του σχεδίου δράσης θα γίνεται στη διάρκεια όλων των σταδίων της υλοποίησής του.
Η πορεία των ενεργειών θα αξιολογείται από τα εμπλεκόμενα μέλη (νηπιαγωγό – δασκάλα-γονείς-σχολικούς συμβούλους). Όποτε χρειάζεται θα γίνεται ανατροφοδότηση του σχεδίου δράσης ώστε να εκτιμηθεί η ανάγκη συμπληρωματικών δράσεων τροποποίησης ή αναθεώρηση του σχεδίου δράσης ή επιμέρους ενεργειών.
Συγκεκριμένα:
1. Ενημέρωση εκπαιδευτικών και στελεχών της εκπαίδευσης.
Η συγκεκριμένη ενέργεια θα παρακολουθείται με την καταγραφή των συναντήσεων στο ημερολόγιο.
2. α. Επισκέψεις των νηπίων στο δημοτικό.
β. Επισκέψεις μαθητών και δασκάλων της Α΄ δημοτικού στο νηπιαγωγείο.
Η πραγματοποίηση των επισκέψεων θα παρακολουθείται με την καταγραφή των συναντήσεων στο ημερολόγιο.
Για την διαμορφωτική αξιολόγηση των διαδικασιών και ανατροφοδότηση θα γίνουν μη δομημένες συνεντεύξεις των νηπίων.
Κοινές εκπαιδευτικές δράσεις και εκδηλώσεις με το Δημοτικό.
Για την παρακολούθηση των κοινών εκπαιδευτικών δράσεων με σκοπό την βελτίωση ή την τροποποίησή τους θα γίνεται καταγραφή των δράσεων και εκδηλώσεων στο ημερολόγιο, παρατήρηση της συμμετοχής των νηπίων και των μαθητών, η χρήση των μη δομημένων συνεντέυξεων, ερωτηματολόγια προς τους γονείς προκειμένου να διατυπωθεί ο βαθμός ικανοποίησής τους, ερωτηματολόγια προς τους εκπαιδευτικούς.
3. Κοινή επιμόρφωση Νηπιαγωγού-Δασκάλας
Θα παρακολουθείται με ημερολόγιο καταγραφής των συναντήσεων και με ερωτηματολόγια προς τους εκπαιδευτικούς για τον βαθμό ικανοποίησής τους.
4. Ενημέρωση και επιμόρφωση των γονέων των νηπίων
Θα παρακολουθείται με το ημερολόγιο καταγραφής των συναντήσεων. Υποστήριξη του έργου της δασκάλας από τη Νηπιαγωγό.
Η δημιουργία ατομικών φακέλων.
Εάν χρειαστεί να υποστηριχθεί το έργο της δασκάλας θα γίνει με καταγραφή στο ημερολόγιο.

Ζ2 Αξιολόγηση του Σχεδίου Δράσης
Το Δημοτικό σχολείο που θα εγγραφούν τα νήπια του Ιδιωτικού Νηπιαγωγείου της Ι.Κ.Θ. συστεγάζονται στο ίδιο κτίριο, έχουν την ίδια αυλή, έρχονται με τα ίδια σχολικά λεωφορεία, φοιτούν αδέλφια τους.
Στόχος 1: Να εξοικειωθούν τα νήπια με το περιβάλλον του Δημοτικού σχολείου )χώρος, μαθητές, δάσκαλοι-διευθυντής – εκπαιδευτική διαδικασία).
Προσέγγιση στα κριτήρια επιτυχίας
Τα νήπια να αποκτήσουν θετική στάση για το δημοτικό σχολείο και να μειωθεί το αίσθημα ανασφάλειας για το νέο σχολικό περιβάλλον. Αυτά μπορεί να προκύψουν από τις μη δομημένες συνεντεύξεις των νηπίων και από τα ερωτηματολόγια προς τους γονείς.
Στόχος 2: Να ενημερωθούν οι γονείς για την επίδραση του οικογενειακού περιβάλλοντος στη διαδικασία της μετάβασης, να υποστηρίξουν τα νήπια στη διαδικασία της μάθησης και να συνεργαστούν με εκπαιδευτικούς και υπηρεσίες.
Προσέγγιση στα κριτήρια επιτυχίας
Η επιτυχία του στόχου μπορεί να διαφανεί εάν τροποποιηθούν οι αντιλήψεις των γονέων για τη διαδικασία της μετάβασης μέσα από τα ερωτηματολόγια, καθώς και από το ποσοστό συμμετοχής τους στις εκδηλώσεις και στις κοινές δράσεις. Επίσης από την ανταπόκριση των γονέων στην επιμόρφωση θα εξαρτηθεί και η επιτυχής υποστήριξη των νηπίων στη διαδικασία της μάθησης.

Η. Έκθεση αποτελεσμάτων του σχεδίου δράσης
Παρατίθεται η έκθεση με τα αποτελέσματα του σχεδίου δράσης, στην οποία περιλαμβάνονται θέματα, όπως: διαδικασίες σχεδιασμού και οργάνωσης των ομάδων εργασίας, διευθέτηση προβλημάτων χρόνου, επικοινωνίας και συνεργασίας, παρεκκλίσεις του αρχικού σχεδιασμού και αναθεωρήσεις του σχεδίου, επιδράσεις σε διάφορους δείκτες, βαθμός ικανοποίησης της σχολικής κοινότητας από την εφαρμογή του σχεδίου δράσης, γενική εκτίμηση της επιτυχίας του σχεδίου δράσης, προοπτικές.